Extra eiwitten voor operatie zeer zinvol!

Recentelijk is een wetenschappelijke studie bij patiënten met aortakleplijden afgerond. Twee weken voordat zij een hartoperatie ondergingen, ontvingen de patiënten Carezzo boxen met eiwitverrijkt eten en drinken. De resultaten gaven een significant hogere eiwitinname aan met een indicatie voor kortere ligduur. Wij spraken met Dr. Nina Zipfel, die promoveert op deze Value Based Healthcare (VBHC) studie.

Wat was de aanleiding voor een studie bij hartpatiënten?

Er is een groei van oudere patiënten. Ze zijn langer zelfredzaam en hebben meer zorg nodig. Aortakleplijden is de meest voorkomende hartziekte, met een prevalentie van 12,4%, dus een grote groep. Niet voor niets is VBHC ook het meest ontwikkeld in de hartzorg.

Besteden medisch specialisten veel aandacht aan voeding?

In de werkgroep van medisch specialisten, verpleegkundigen en managers is in de data gekeken naar verschillen in uitkomsten van de zorg. Daar kwam helaas niet zoveel uit. Toen zijn de zorgprocessen inzichtelijk gemaakt en bleek dat in de preoperatieve fase de voedingstoestand kon worden verbeterd. 

Dit bracht bij de zorgprofessionals het enthousiasme om uitgebreid naar de voeding te kijken. Zorgprofessionals hebben wel belangstelling voor voeding, maar zijn er in de praktijk niet zo mee bezig. Zij hebben daar geen tijd en geen ruimte voor. VBHC geeft veel mogelijkheden om naar het hele zorgproces te kijken, met name ook voorafgaand aan de operatie. Naar factoren die van invloed zijn, buiten de eigen professie, naar uitkomsten die bepalend zijn voor de gehele zorgcyclus, verder dan alleen het operatiemoment.

Wat heb je onderzocht en wat zijn de belangrijkste resultaten?

Twee weken voorafgaand aan de hartoperatie kregen patiënten thuis tweemaal een Carezzo box. De eiwitinname steeg met 55% – 110% in de twee groepen.

Het werkt goed om hartpatiënten voorafgaand aan de operatie thuis extra eiwitten te geven. Ze hoefden niets te veranderen in hun voedingspatroon, omdat we een voedingsvervanger hebben aangeboden en geen bijvoeding. De resultaten van de eiwitopname waren boven verwachting: iedereen kon verbeteren, sommigen zelfs verdubbelen, boven de aanbeveling.

Bovendien is er indicatief een verkorting van de ligduur in het ziekenhuis van 1 dag in beide groepen. Dit sluit aan bij eerdere onderzoeken die aangeven dat door preoperatief verbeteren van de voedingstoestand de ligduur kan verkorten.

Welke nieuwe kennis heb je opgedaan?

Het verbeteren van de eiwitinname kan ook bij heel erg zieke patiënten. De patiënten waarderen het om zelf bij te dragen aan de verbetering van hun conditie. Bij hartkleppatiënten is de conditie vaak slecht. Ze zijn zwak en vaak benauwd, waardoor ze  maar heel kleine stukjes lopen. Des te belangrijker is het om aan te sterken.

Wat is VBHC precies?

VBHC is een concept met als doel de zorguitkomsten te verbeteren door de zorg te organiseren rondom de patiënt. De centrale vraag is: Wat is van waarde voor de patiënt en kunnen we dit meten? Waarde wordt daarbij gedefinieerd door uitkomsten in de zorg te delen door de kosten.

VBHC is de laatste jaren het leidend concept geworden voor de inrichting van de zorg in Nederland. Met het toenemende zicht op en investering in het inzichtelijk maken van uitkomsten groeit de vraag of en hoe VBHC eigenlijk werkt. Daarom is het concept hier toegepast. Het is de stap van theorie naar praktijk.

En hoe ziet dat er dan concreet uit?

We kijken naar het zorgproces: Wat kunnen we toevoegen, samenwerken, sneller verbeteringen implementeren, oplossingsgericht. In VBHC worden alle zorgverleners meegenomen. VBHC is niet zozeer een onderzoeksmethode, maar een instrument om uitkomsten inzichtelijk te maken en zorg te verbeteren.

Op 26 juni ben je gepromoveerd. Hoe was het promotie traject?

Ja, dat was spannend. Ik ben in 2015 begonnen. Er is sindsdien veel gebeurd en ik heb ontzettend veel geleerd. In het St. Antonius Ziekenhuis heb ik meegewerkt aan de beginnende afdeling van VBHC. Ik heb ook een unieke kans gehad om veel te leren van de samenwerking met Radboud Universiteit, Wageningen Universiteit en de industrie, zoals Carezzo Nutrition. Ik ben ook blij met het enthousiasme bij de zorgprofessionals in het St. Antonius Ziekenhuis om hiermee door te gaan na mijn promotie.

Namens Carezzo Nutrition feliciteert Fred Bergmans Nina met dit prachtige resultaat.

Wil je meer weten van de Value Based Healthcare studie? Nina heeft een korte samenvatting hiervan beschikbaar.